Thứ Sáu, ngày 27 tháng 6 năm 2014

đêm, nhớ về Sài Gòn



...

đêm, nhớ về Sài Gòn


1.
đêm, nhớ về Sài Gòn, tôi cực thích bài hát này, cho dù suốt hơn hai chục năm nay chẳng mấy khi tôi xa Sài Gòn đủ lâu, chúng tôi, mỗi khi uống say và hát bài này, đều thích nhứt câu "thấy bạn bè thèm ngồi bên nhau, nhắc chuyện người chuyện đời thương đau", bởi sau một hành trình cuộc đời hơn hai chục năm đằng đẵng với bao nhiêu biến cố, ở tuổi chúng tôi, đủ lớn để ngồi xuống, để nhìn lại, nên note này sẽ dùng luôn tựa bài hát để viết về một Sài Gòn về đêm


2.
có một Sài Gòn khác, Sài Gòn của màn đêm, Sài Gòn mà người ta biết đến như một thành phố không ngủ, của những vũ trường nhạc giựt đèn chớp và bọn trẻ phê, của rạp hát vãn tuồng và bữa rượu đêm đằng sau sân khấu, của Club đêm nhạc vàng và những đôi tình nhân xưa cũ dìu nhau trong điệu rhumba quen thuộc, những quán ăn khuya nườm nượp người về sáng, của những quán cóc đèn dầu leo lét như hải đăng nhỏ nhoi, của xe bánh giò rao đêm, của những kẻ ăn sương, của người đồng tính, của giới đua xe và những cuộc hẹn ân oán của giới giang hồ... người mới đến muốn biết thành phố thế nào thì thử trải một đêm thành phố, người còn trẻ cũng nên thử hết vị, để biết, đừng nghĩ đó là một xã hội khác, không đâu, đó vẫn Sài Gòn, vẫn ào ạt phóng khoáng và công bằng, dù có mặt trời hay không.


3.
có một Sài Gòn khác, Sài Gòn của màn đêm, Sài Gòn của đi về, ở những bến xe đầu này đầu kia thành phố, của hàng quán dành cho khách lữ hành muôn đời tạm bợ với đồ ăn dở và những tiếng chửi thề, của giới xe ôm ca đêm bặm trợn xăm trổ, của những kẻ lỡ chuyến ăn ngủ vật vạ trên mấy chiếc chiếu nhỏ, của mùi nước đái nồng nặc mùi rượu, của hủ tiếu gõ mà tiếng gõ như hòa vô nhịp đời lắng xuống lại dậy lên theo từng chuyến xe ra vào bến, của những con người đến rồi lại đi. Càng gần về sáng là giờ của những chuyến xe vào bến, xe từ bắc từ trung từ miền tây lên từ cao nguyên xuống, khi chiếc xe chậm dần, những gã xe ôm ngậm thuốc lá lập lòe chạy lịch phịch bám theo của xe, nhốn nháo nhộn nhạo, ê áo xanh của tao, tóc dài của tao, bà già của tao, ông lão của tao,đi về đâu anh hai, về đâu con chớ má ơi, cô ba cô bảy về đâu... bạn biết mình ở Sài Gòn rồi nhé, yên tâm nhé, thân thương vô cùng


4.
có một Sài Gòn khác, Sài Gòn của màn đêm, ở những chợ đầu mối, những cái chợ khổng lồ buôn bán từ nửa đêm đến sáng, với hàng hóa, người, xe đông đến mức nếu bạn không chứng kiến bạn không thể tin được. Đủ thứ, để kịp cung cấp cho thành phố này trong một ngày, đủ mọi thứ đều được chuẩn bị từ nửa đêm hôm trước, của một Sài Gòn tần tảo và mạnh mẽ vô cùng, đủ thứ từ hải sản cá tôm, heo bò rau củ, hoa tươi... đến những tờ nhựt trình công an, tuổi trẻ, thanh niên, pháp luật... nóng hổi còn thơm mùi giấy mực. Có một Sài Gòn khác, nơi người ta sống bằng thứ luật pháp vô hình, của Sài Gòn, nơi hàng hóa được tính bằng cần xé, bằng xe, bằng kiện mà không cần cân đong, nơi tiền được ném từng cục mà không ai đếm lại, nơi nợ nần hàng tỉ được xác nhận chỉ với một cái gật đầu... bạn có thể không tin, nhưng có một Sài Gòn như thế


5.
buổi sáng thành phố thức dậy, đường xá ùn ùn, hàng quán xôn xao, bạn kêu tô hủ tíu sớm, ly cafe cóc và lật tờ nhựt trình của ngày, bạn mới sống phần hai của một ngày Sài Gòn, cái phần một kể trên đã vãn theo tia nắng mặt trời rọi lên thành phố, nhưng nếu đã từng sống cái phần đời đêm đó, bạn mới thực yêu Sài Gòn, mới thực nhớ Sài Gòn

Thứ Sáu, ngày 06 tháng 6 năm 2014

hớt tóc Sài Gòn,

...

đó là một tiệm hớt tóc nhỏ xíu, ở Phú Nhuận Sài Gòn, trang trí theo kiểu cũ, với bốn thợ, có lúc nhiều hơn nhưng chưa bao giờ ít hơn, bốn ông thợ già, người trẻ nhứt cũng ngoài năm chục. Tôi đã hớt tóc ở tiệm này từ năm chín bảy, nghĩa là đã mười bảy năm, tính tôi luộm thuộm nên cứ để tóc thiệt dài rồi hớt thiệt ngắn rồi lại để thiệt dài mới hớt tiếp, nên hầu như năm chỉ ghé tiệm đôi ba lần. Tiệm nhỏ, lại nằm ở đường nhỏ nên ghế ngồi kê san sát, mấy năm gần đây làm thêm dịch vụ gội đầu phía sau cho mấy quí ông chứ lúc trước không có.

bốn ông thợ già, nói giọng Sài Gòn xưa, âm ấm ngang ngang, thứ giọng nói mà bạn thường nghe trên mấy chuyến xe đò miền tây, rao thuốc nam trị đau nhức. Bốn ông thợ hiền, tẩn mẩn tỉ mỉ săm săm soi soi hớt từng nhánh tóc được vuốt ngược lên bằng chiếc lược ngà mỏng, chiếc kéo trên tay cầm dù khi không hớt vẫn được gõ từng nhịp tanh tách tanh tách, đôi kính trễ xuống tận mũi, chăm chú theo từng đường kéo nét dao, đó là kiểu làm việc của những người đam mê, và không bao giờ, không bao giờ mắc sai lầm.

xưa tiệm còn xài miếng da lớn, treo từ quá đầu người xuống sát đất, và cây dao cạo râu xếp dài với lưỡi dao bóng loáng, như cách đây một trăm năm, sau khi bôi kem lên mặt khách bằng cây chổi tròn, ông thợ già cầm con dao đó liệng qua liệng lại trên miếng da, vừa liệng dao vừa nói chuyện này chuyện nọ, trẻ nít thì ông nói chuyện ma quỷ, thanh niên thì ổng kể chuyện trai gái, ông già thì ổng nhắc thời chinh chiến loạn lạc cũ, người khách lim dim mắt, nghe cũng được mà không nghe cũng được, ổng cứ nói một mình trước khi đặt lưỡi dao trên hàm râu… sau này, có vụ sida nên cũng sợ con dao xài chung, chỉ dùng dao lam xài một lần rồi bỏ

hầu như tiệm chỉ có khách quen, hoặc giả khách lạ lần đầu rồi cũng thành khách quen, như tôi, mà khách quen thì câu chuyện cũng quen, đôi khi tới trúng bữa cơm khách cũng sà vô ăn cơm chung, hay tiệm có mua món quà vặt chi, bánh trái mía gim cóc xoài xôi chè đậu đen đậu đỏ cũng làm một phần nhỏ mời khách, khách cũng không mấy khi từ chối. Có khách Việt Kiều vừa xuống sân bay, chưa vội về nhà, kéo va ly to đùng vô ngồi tiệm, tặng mấy ông thợ già chai dầu gió hiệu con ó, nằm lấy cái ráy tai cho sướng chút, nói năm ba câu chuyện cũ cho đã chút, rồi mới về nhà. Có khách bị tai biến, biết mình sắp về với ông bà, vẫn kêu con trẻ đẩy xe lăn ra tiệm, hớt cái tóc cạo cái râu cho nghiêm túc trước lúc ra đi, một ông thợ hớt còn hai ông thợ kia giữ cái đầu khách cho thẳng thớm, tiễn khách ra về lần cuối, khách thì cười mà bốn ông thợ già nước mắt ròng ròng.

có lần nọ, có một khách từ xa xuống, đâu từ Buôn Mê chi đó, người mà cả bốn ông thợ rất đỗi kính trọng, gọi là Trung Úy, khi Trung Úy đến, họ không tiếp khách nữa, dặn con cháu mua chai rượu với chút mồi, đóng cửa ôn chuyện xưa cũ, tôi mới biết là họ đều từng là lính, từng chung chiến hào, của bên thua cuộc. Họ không cay đắng cũng không hề nuối tiếc, đơn giản đó là một phần đời, một phần tuổi trẻ của họ, họ trân trọng nó, như một thứ kỷ vật, lâu lâu lấy ra lau chùi ngắm nghía

...

đó là một tiệm hớt tóc nhỏ xíu ở Phú Nhuận, Sài Gòn, trang trí theo kiểu cũ, với bốn ông thợ già. Tôi đã hớt tóc ở tiệm này từ năm chín bảy, nghĩa là đã mười bảy năm, hồi xưa tôi ở trọ gần đó nên có qua một lần, giờ về Gò Vấp xa xôi cũng ráng ghé, rồi giá thuê đắt đỏ nên tiệm lại dời tuốt trong đường nhỏ, tôi cũng ráng ghé, ghé không phải chỉ hớt tóc, ghé ngồi nhìn mấy ông thợ già, tỉ mỉ tỉa từng đường kéo, chăm từng nhát tông đơ, nghe mấy bản nhạc vàng như mưa nửa đêm, tỉnh lẻ đêm buồn… ghé chỉ để nghe câu chào, thằng Hai lâu quá không ghé mậy, đi mần măn mà để tóc tai thấy ớn, vậy thôi



Thứ Sáu, ngày 11 tháng 4 năm 2014

tên miền thương nhớ



...
1.
xưa tôi làm xuất nhập khẩu, hay lãnh hàng ca gô hàng không ở kho TCS, cùng làm hàng với tôi thời đó có một chị nọ, tôi nhớ chị cao, ốm và đen, nhưng lúc nào cũng được làm hồ sơ trước, lãnh hàng trước tôi và mọi người, giống như có một sự ưu ái đặc biệt nào đó. Có lần cafe chờ ngớt mưa, tôi ngồi chung với chị, hỏi ra mới biết chị tên là Hà Tiên, ba má chị sanh chị ở Hà Tiên thì đặt luôn tên vậy, chị dân biển nhưng nhà nghèo, một mình áo nóp lên Sài Gòn mưu sinh chớ cũng nhớ biển lắm, chị nói hổng hiểu sao ai cũng thích cái tên này, cứ thấy tên chị là người ta ưu tiên một chút, riết rồi quen, cũng thích, người ta thương mình bởi cái tên đó em.

2.
quán café tôi hay ngồi mỗi sáng có nhiều nhân viên phục vụ, đa số đều rất dễ thương, khách ngồi ở quán đều là khách quen, sáng nào cũng ngồi ăn sáng café trước giờ đi làm, thường vô quán kêu phục vụ khách chỉ gọi “em ơi”, nhưng riêng quán này có hai bạn phục vụ được gọi tên nhiều nhất, đó là hai bạn trẻ, tên là Bạc Liêu và Cà Mau. Tôi không biết đó có phải là tên khai sanh của các bạn hay chỉ là tên gọi chơi, chỉ thấy khách hàng gọi suốt, Cà Mau cho chị rau trụng, Bạc Liêu ly đá của anh đâu, tính tiền Cà Mau ơi, thậm chí ra về kéo ghế còn ngoái lại, chị về nghe Bạc Liêu… kêu riết hai bạn này bận túi bụi nhưng có vẻ vui, ở đời, được gọi tên là vui rồi,

3.
hôm qua tôi đi khám ở bệnh viện, lúc đọc tên chỗ lấy thuốc thì thường nhân viên sẽ đọc tên kèm theo quê quán, ví dụ, mời anh ABC ở Long An, mời bác XYZ ở Tiền Giang, mời chị OPQ ở Bình Dương, mời Lê Thị Sài Gòn, ở… chị đọc tên khựng lại một vài giây rồi im hẳn, tên Sài Gòn thì tất nhiên là ở Sài Gòn rồi, đó là một cô bé nhỏ nhắn, tầm 18-20, tôi thấy cháu có vẻ mắc cỡ vì bị mọi người nhìn nhưng cũng khá vui, hỏi chuyện thì hóa ra cháu là … người ngoài bắc, bố mẹ sanh cháu ở Sài Gòn nhưng giờ cả nhà đã lên Bình Phước sống, (chuyện của cháu khá dài, hôm nào rảnh kể riêng), cháu nói, cháu thích tên Sài Gòn lắm chú, gặp ai cháu cũng xưng tên, tên hay, ai cũng khen vậy.

4.
đọc báo mạng thấy có tin về đời tư của Andrea và Baggio, tưởng là sao bên tây hóa ra không phải, là sao Việt, tôi không phản đối chuyện đặt tên con theo kiểu tây, dù đôi khi nhà chẳng có yếu tố nước ngoài nào, nhưng tôi vẫn thích một cái tên thuần Việt hơn, và nếu đó là một cái tên của một vùng đất nào đó, dù nghèo đói quê mùa bao nhiêu, vẫn hay hơn. Có biết bao nhiêu người Việt được đặt tên theo địa danh, như tôi, Hà Phú là ghép giữa Hà Tĩnh và Phú Yên, bây giờ thằng cháu tôi, sanh ở Sài Gòn, tên nó là Hà Tĩnh, tôi thích tên đó vô cùng. Thời tôi, những cái tên-địa-danh có lẽ nhiều hơn bây giờ, ví như Trường Sơn, đó là một địa danh rất ít người ở, nhưng nó đã là tuổi trẻ là tình yêu là cuộc đời của biết bao ông bố bà mẹ, Trường Sơn luôn là cái tên đẹp và ý nghĩa, hay như trước đó, là Điện Biên, là Mường Thanh, là Him Lam… chẳng hạn.

5
một cái tên quê, có thể nó không đẹp như Hồng Hồng Tuyết Tuyết, có thể nó không tây như Andrea hay Baggio, có thể nó quê mùa như Gò Quao, Xẻo Rắn, Cài Bè, Kinh Cụt, Trà ôn, Trà Ếch… gì đó, nhưng luôn là một cái tên thương mến. Tôi sẽ luôn thương những người mang tên quê, tôi thương một người mang cả quê hương trong tên mình, tôi sẽ thương một người mang cả một miền thương nhớ suốt cuộc đời mình, đó là những cái tên đẹp, đẹp nhứt.

Thứ Hai, ngày 03 tháng 3 năm 2014

về một người che nắng

(cho em 7-3)

1.
Trong phim Nebraska, có bà vợ già, luôn miệng chửi chồng, bởi ông chồng già nghiện rượu, gàn dở, đang bị hoang tưởng về việc trúng số ở Nebraska và cứ trốn nhà đi lãnh thưởng. Nhưng trong một nhịp phim chậm buồn đến kinh ngạc, như bước chân của ông lão lúc gần đất xa trời, lúc người con trai đưa ông về quê cũ để thực hiện việc lãnh thưởng không-bao-giờ-xảy-ra ấy, bà vợ đã âm thầm đi theo, và lúc này các con của bà mới nhận ra ở mẹ của họ một tình yêu với bố mình, và hơn cả tình yêu, là sự thông cảm, hiểu biết, chia sẻ, thậm chí là bảo vệ chồng, chỉ có bà mới hiểu ông, ai là bạn tốt của ông và ai là những người bạn xấu.

2.
Sáng nay tôi đi làm, đi sau một đôi bạn trẻ, họ đi xe máy biển số 77, người con gái đeo khăn che mặt và mang găng tay kín mín nên tôi không biết mặt, chàng trai thì gầy, đen nhưng khá điển trai và rất phong trần. Lúc xe đi sau một chiếc xe bồn xả khói đen, cô gái chồm tới trước dùng găng tay bịt mũi chàng trai, lúc xe đi ra đường lớn, nắng lên, cô gái lái chồm lên trước, dùng găng tay của mình che lên hai cánh tay cầm lái để trần của chàng trai... đó là những cử chỉ đáng yêu, và của tình yêu, không trình diễn và không lãng mạn, nhưng tin tôi đi, đó là tình yêu

3.
Đôi bạn trẻ tôi gặp sáng nay làm tôi nhớ lại hình ảnh vợ chồng mình, cũng như vậy. Thời đó chúng tôi cũng vậy, một đôi trẻ yêu nhau, cô gái luôn bênh cạnh chàng trai, cùng nhau làm mọi thứ, cùng nhau đi khắp nơi, cùng nhau nếm trải mọi hương vị, cả ngọt ngào và cay đắng. Bây giờ chúng tôi không đi xe máy nữa, buổi sáng tôi lấy xe ra trước, nàng đưa con ra đi ra sau, nàng mở cửa trước, ngồi cạnh tôi và đưa tay ra, chúng tôi nắm tay nhau một chút, trước khi tôi vào số và vận hành một ngày của mình. Ngày 7-3 sắp tới, chúng tôi sẽ kỷ niệm mười chín năm yêu nhau, không nhiều đối với một tình yêu, nhưng là mười chín năm bền vững, là mười chín năm đầy kỷ niệm, mười chín năm là bảy ngàn cái nắm tay buổi sáng như thế

4.
Tình yêu, không cứ phải trái tim và nụ hôn, không cứ phải hoa và nhẫn cưới, không cứ phải những tấm ảnh lãng mạn... tình yêu, đôi khi nhỏ như một cái nắm tay, như một cử chỉ che nắng, như cách nhận xét về một người bạn. Tình yêu, là một chặng đường cùng nhau, bắt đầu từ sau đám cưới, nên nhớ, nó bắt đầu từ sau đám cưới chứ không phải kết thúc ở đó.

5.
note này kỷ niệm 7-3, nhưng vô tình trùng vào dịp 8-3, nên chúc mừng chị em phụ nữ, những người che nắng. Đối với các chàng trai trẻ, hãy nhớ rằng, mai sau, dù ta có bao nhiêu bạn bè chăng nữa, thì chỉ có duy nhất một người bạn tận tụy theo ta tới lúc lìa đời, mai sau, dù trên đời có biết bao nhiêu cô gái trẻ đẹp chăng nữa, thì chỉ có một cô gái, cô gái năm xưa đã lấy tay che nắng cho ta mà thôi, chỉ một mà thôi






Thứ Tư, ngày 22 tháng 1 năm 2014

chuyện làm ăn ở Sài Gòn (2)

...
xem: Phần 1

Vậy để trả lời cho câu hỏi vì sao nên khởi nghiệp, thì tôi cho rằng, sao cũng được, miễn là bạn thích, phải thật thích, đừng cố tìm một lý do, mà thay vào đó, hãy đặt câu hỏi ngược lại.

Vì sao không nên khởi nghiệp?

Có nhiều bạn trẻ, rất trẻ, tới gặp tôi, hỏi thẳng thừng, em/cháu định bắt đầu kinh doanh cái này, làm ăn cái nọ, và xin lời khuyên. Thật khó cho tôi để nói với các bạn, nếu tôi nói: tốt, bắt tay vào thôi, thì tôi cũng áy náy vì chưa nói hết lòng với bạn, còn nếu tôi nói thực lòng, khuyên bạn nên nghĩ lại thì bạn sẽ không vui, và dù không vui, bạn cũng chẳng nghe lời khuyên ấy, vì lòng bạn đã quyết. Bạn tìm đến tôi không phải xin một lời khuyên, mà đúng hơn, cái bạn cần là một lời động viên, cổ võ từ tôi. Vì khó trả lời cho từng bạn nên tôi viết ra đây luôn, hơi thẳng thắn chút, nhưng coi như tôi đã hết lòng chia sẻ.

Qua nhiều trải nghiệm, từ chính tôi, và từ bạn bè, tôi có thể ghi ra vài tình huống mà bạn không nên, hoặc chưa nên bắt tay vào khởi sự một việc kinh doanh. Mười mấy năm trước, lúc toan tính những dự án kinh doanh đầu tiên, tôi rơi vào hầu hết trong các tình huống sau đây, và tôi đã từng thất bại, không chỉ một mà nhiều lần, đã phải trả giá rất nhiều và cũng gặt hái rất nhiều những trải nghiệm quí báu, nếu bạn thấy mình trong những tình huống sau thì cũng thì cũng đừng vội nghi ngờ, ngay cả từ trường trái đất còn có lúc không đúng thì trải nghiệm của tôi cũng có thể sai.

Bạn không nên khởi nghiệp trong 5 tình huống sau:

  1. Khi bạn còn quá trẻ: theo tôi, dưới hai lăm tuổi thì đừng nên làm điều gì một cách nghiêm túc, như lập gia đình hay lập công ty, bạn có thể thấy nhiều tấm gương bỏ học thành công hay tỉ phú 19-20 tuổi… nhưng đó chỉ là vài trường hợp, hoặc họ cực kỳ xuất sắc, hoặc cực kỳ may mắn, tôi thì tôi nghiêng về vế sau nhều hơn. Khi trẻ, lợi thế của bạn là sức khỏe, nhiệt huyết và sự liều lĩnh, nhưng điều đó không cam kết gì cả. Ở tuổi này, sự háo hức và nhiệt huyết của bạn cũng chính là hạn chế đầu tiên, bởi như một con thiêu thân, bạn lao vào ánh sáng vinh quang của sự nghiệp bất chấp mọi thứ, và cũng như con thiêu thân, bạn không đến được đích. Có thể bạn nghĩ rằng: tôi còn trẻ, tôi mạo hiểm chút, nếu thất bại thì coi như một bài học trường đời, vậy cũng tốt, nhưng nói trước, bài học này tốn kém lắm, nhất là niềm tin của bạn, tuổi trẻ là tuổi của tin yêu, tin vào cuộc đời, vào con người, mất niềm tin khó mà lấy lại được, và nửa đời về sau của bạn, dù có thành công đến đâu, cũng khó bù đắp lại niềm tin đã mất. Cá nhân tôi nghĩ rằng, nếu không thừa hưởng một một công việc kinh doanh của gia đình hoặc bỗng nhiên gặp một cơ hội kinh doanh hiếm hoi như nhật thực toàn phần, thì trước tuổi này bạn nên đi làm thuê, kiếm đủ tiền để đi du lịch bụi, đọc sách, sống trọn từng giây phút của tuổi trẻ và tình yêu, đừng vội, mơ ước không bị quá hạn đâu.

  1. Khi bạn vẫn còn đi làm thuê: Có nhiều người mong muốn vẫn giữ một công việc, với thu nhập ổn định đủ bảo đảm cuộc sống nhưng vẫn muốn khởi sự một công ty riêng, kiểu chân trong chân ngoài, hai tay hai súng… điều này tôi khuyên là không nên, vì bạn sẽ thiếu tập trung, và hệ quả là cả hai việc đều dễ không thành công, giống như vừa ăn cơm vừa đánh cờ, cơm cũng mất ngon mà cờ thì đánh dở. Mười mấy năm đi làm thuê tôi từng toan tính đủ thứ chuyện, thực hiện không biết bao nhiêu dự án, nhiều lúc ban ngày ở  công ty tối về làm suốt đêm, nhưng tôi sớm nhận ra mình không thể thành công với kiểu chân trong chân ngoài này. Khi làm thuê, bạn không chủ động về thời gian, nên nếu không có một người trợ thủ đắc lực, có chuyên môn và trách nhiệm tương đương với bạn hoặc hơn, để đảm nhiệm công ty cho bạn, thì đừng nên cố làm hai việc cùng lúc. Dĩ nhiên tôi không khuyên bạn hãy nghỉ việc trước khi bắt đầu, nhưng ít ra, một khi đã chạy, bạn chỉ có thể chạy trên một đường mà thôi.

  1. Khi bạn được bạn bè rủ: hãy cân nhắc kỹ việc khởi nghiệp chỉ vì một lời rủ rê của bạn bè, dù đó là người bạn thân nhất. Đôi khi trà dư tửu hậu với nhau, vài người bạn này ra ý định kinh doanh, một nhà hàng hay quán café, một công ty kinh doanh sản phẩm mà cả nhóm cùng quan tâm hoặc từ một ý tưởng mà mọi người cho rằng nó thật xuất sắc. Người Việt khác người phương tây ở chỗ thiếu rạch ròi giữa tiền bạc và tình cảm, điều này đôi khi cũng tốt vì rạch ròi quá thì bạn bè khó thân thiết, luôn có khoảng cách, nhưng riêng trong việc hùn hạp kinh doanh thì nó hoàn toàn không tốt chút nào, kể cả khi mọi thứ thành công rực rỡ. Nếu bạn không phải là người khởi xướng đầu tiên, thì đừng làm người thứ hai, theo tôi từng biết thì những quan hệ từ việc khởi sự hùn hạp kiểu đó thường không bền, nếu bạn là người thứ hai trong cuộc tình đỗ vỡ này, thì có khi bạn vừa mất tiền vừa mất cả bạn bè. Tôi từng trải qua chuyện này, không phải vì thất bại mà chính việc nhận ra bạn bè ở một góc nhìn cơm áo đã làm tôi rất buồn, thậm chí một thời gian dài tôi chỉ đi chu du thiên hạ một mình cho nguôi ngoai.

  1. Khi bạn không có những kiến thức cơ bản thuộc các lĩnh sau: quản trị, kế toán và tiếp thị. Đôi khi bạn rất giỏi về việc mình sẽ làm, ví dụ như bạn là một nhà hóa học và bạn muốn kinh doanh hóa chất, rất tốt, nhưng chưa đủ. Tôi gặp rất nhiều trường hợp này, những người giỏi thực sự cuối cùng phải đầu hàng, không hiểu vì sao mình thất bại. Cho dù tới đó bạn có đăng ký học mấy lớp ban đêm về quản trị hay bán hàng thì nó cũng không thực sự giúp ích nhiều nữa, bạn cần có nó trước, trước cả khi bạn nghĩ đến việc khởi nghiệp. Dĩ nhiên không nhất thiết phải có bằng cấp trong những lĩnh vực này, chỉ cần bạn tự học và áp dụng những thứ đã học vào trong công việc hằng ngày, trong những thông tin kinh tế, tập quan sát và rút ra bài học cho mình. Cả ba thứ kiến thức trên, nếu chịu khó học hỏi thì bạn cũng có thể vừa làm vừa học, nhưng tốt nhất nên có nó trước khi bắt đầu, bởi nếu không, những kế hoạch kinh doanh của bạn ngay từ đầu đã sai be bét rồi, khó mà sửa chữa được.

  1. Khi bạn chưa đủ quyết tâm: à, cái này mơ hồ lắm, hơi thuộc về tính cách. Bạn nghĩ, bạn muốn là một chuyện, nhưng quyết tâm theo đuổi đến cùng thì là chuyện hoàn toàn khác. Tôi gặp không ít người, lúc khởi sự rất quyết tâm, rất máu lửa, nhưng đến khi có vài khó khăn là bỏ cuộc, đôi khi tự dưng bỏ cuộc chỉ vì không hứng thú nữa, đôi khi bỏ cuộc chỉ vì vài lời ca thán của gia đình, của bạn bè, đôi khi bỏ cuộc vì nghĩ rằng mình không gặp thời. Cũng có khi, ban đầu, bạn tô vẽ kế hoạch của mình sặc sỡ quá, đến khi thực tế không được như mong muốn, đã làm bạn nản lòng. Hãy xác định, con đường bạn chọn trước mắt không dễ dàng, không có con đường nào dễ dàng, và bạn không còn bước đi với tâm thế một người làm công ăn lương nữa, không thực nghiệm, không nghệ sĩ gì nữa, bạn đang ra trận, bạn đang chiến đấu, bạn đang chạy đua… hãy dẹp bỏ những mơ mộng và xắn tay áo lên. Đừng nhìn biển theo cách một du khách nằm trên bãi cát trắng và nhâm nhi café, hãy nhìn biển bằng con mắt dạn dày sóng gió của một ngư ông. Tôi thích một câu của tổng thống Putin, trích trong hồi ký của ông lúc còn huấn luyện sĩ quan KGB: “nếu chưa muốn bắn, thì đừng rút súng khỏi bao”


Trong các tính huống trên, tôi không đề cập tới vốn, kinh nghiệm, sản phẩm, dịch vụ, thị trường… những thứ mà bạn thường nghĩ tới khi lên kế hoạch, tôi sẽ bàn mấy chuyện đó ở chương sau.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...